Onderbouwing
Zonnepanelen: hoe we opwek over het jaar verdelen
Je geeft de oriëntatie op en één maat voor de omvang — de jaarproductie in kWh óf het piekvermogen in kWp — en wij verdelen dat over 35.040 kwartieren. Hieronder staat waarmee we dat doen, waar die data vandaan komt en wat er bewust niet in zit.
Wat er gebeurt
Voor elke oriëntatie hebben we een genormaliseerd jaarprofiel: 8.760 uurwaarden die bij elkaar precies 1 zijn. Elk uur is dus een aandeel van jouw jaarproductie, en dat aandeel wordt gelijk over de vier kwartieren van dat uur verdeeld.
Het profiel bepaalt daarmee alleen de vorm — wanneer er veel en wanneer er weinig wordt opgewekt. De hoogte komt van jou. Daarom hoeft de opbrengst van het referentiesysteem niet gelijk te zijn aan die van jouw dak.
kWh of kWp — één van de twee
Jaarproductie en piekvermogen beschrijven hetzelfde veld panelen, dus je vult er één in. Geef je kWp, dan rekenen we de jaarproductie eruit met de referentie-opbrengst van die oriëntatie: 1.045 kWh per kWp voor zuid en 859 voor oost-west, uit dezelfde PVGIS-berekening. Daarna volgt precies dezelfde stap als hierboven. Welke van de twee je invult maakt dus niets uit voor het resultaat.
Waar de profielen vandaan komen
| Bron | PVGIS v5.2 — het Photovoltaic Geographical Information System van het Joint Research Centre van de Europese Commissie |
|---|---|
| Stralingsdata | PVGIS-SARAH2, afgeleid uit satellietmetingen; meteo uit ERA5 |
| Locatie | De Bilt — 52,1° NB, 5,18° OL, midden in het land |
| Periode | Uurwaarden 2016–2020, gemiddeld, zodat het weer van één specifiek jaar niet in de vorm gebakken zit |
| Systeemverlies | 14% — de PVGIS-standaard: kabels, omvormer, temperatuur, vervuiling |
| Zuid | Eén vlak, 35° helling, pal zuid |
| Oost-west | Twee halve velden van 15° helling, één naar oost en één naar west — zoals ze op een plat dak daadwerkelijk worden gelegd |
PVGIS-data is vrij te hergebruiken met bronvermelding. © Europese Unie, 2001–2025.
Wat dat oplevert
Bij een jaarproductie van 250.000 kWh:
| Oriëntatie | Piek | Referentie-opbrengst | Piek per kWp |
|---|---|---|---|
| Zuid, 35° | 199,0 kW | 1.045 kWh/kWp | 0,83 kW |
| Oost-west, 15° | 189,4 kW | 859 kWh/kWp | 0,65 kW |
Oost-west piekt bij dezelfde jaarproductie lager: de opwek is over de dag gespreid. Je hebt er meer kWp voor nodig om aan hetzelfde jaartotaal te komen, maar de piek per kWp daalt harder dan het aantal kWp stijgt. Precies daarom maakt de keuze uit voor netcongestie. De 0,83 kW/kWp voor zuid sluit aan op de vuistregel van ongeveer 0,8 die in de praktijk wordt gebruikt.
Wat er niet in zit
- Jouw weer. Het profiel is een vijfjaarsgemiddelde voor De Bilt. Een zonnig of somber jaar wijkt af, en de kust verschilt van Limburg.
- Schaduw. Bomen, schoorstenen en naburige panden zitten er niet in.
- Omvormerbegrenzing. Is je omvormer kleiner dan het paneelvermogen, dan wordt de piek in het echt afgetopt. Wij doen dat niet.
- Sneeuw, vervuiling en veroudering buiten de 14% systeemverlies die PVGIS standaard aanhoudt.
- Andere oriëntaties. Alleen zuid en oost-west. Een dak op zuidwest of een gevelopstelling valt hierbuiten.
Deze punten raken vooral het jaartotaal, en dat geef je zelf op. Op de vorm — waar het voor netcongestie om gaat — hebben ze veel minder invloed.
Zelf narekenen
De profielen worden gegenereerd door een script in onze repository (backend/scripts/make_solar_profiles.py) dat de PVGIS-API aanroept met de parameters hierboven. Wil je het zelf zien: vul dezelfde locatie, helling en oriëntatie in bij PVGIS Hourly data.
Wat er in augustus 2026 is gecorrigeerd
Tot augustus 2026 gebruikten we profielen die uit ons oude systeem waren afgeleid. Die bleken voor beide oriëntaties dezelfde dagvorm te hebben, met oost-west alleen omhoog geschaald — waardoor oost-west juist hoger piekte dan zuid. Dat is de omgekeerde wereld. Analyses van vóór die datum onderschatten het verschil tussen de twee oriëntaties; is dit voor jou relevant, laat de analyse dan opnieuw draaien.